Regionalne Centrum Informacji Europejskiej w Szczecinie
Wybierz województwo:

Działalność RCIE Szczecin jest współfinansowana ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych

DOTACJE DLA SAMORZĄDÓW 2007-2013

CO TO JEST SAMORZÄ„D TERYTORIALNY?

PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SAMORZÄ„DU

KOMPETENCJE JEDNOSTEK SAMORZÄ„DU TERYTORIALNEGO

NADZÓR NAD SAMORZÄ„DEM

PRZYCHODY SAMORZÄ„DÓW

EUROPEJSKA KARTA SAMORZÄ„DU TERYTORIALNEGO

EUROPEJSKIE INSTYTUCJE SAMORZÄ„DOWE

PROGRAM "EUROPA DLA OBYWATELI  2007- 2013"

SZCZECIN I "TOWNTWINNIG"

 

CO TO JEST SAMORZÄ„D TERYTORIALNY?

SamorzÄ…d terytorialny jest najważniejszÄ… formÄ… samorzÄ…dnoÅ›ci rozumianej jako przesuniÄ™cie w obrÄ™bie administracji publicznej kompetencji do zaÅ‚atwiania pewnej grupy spraw, tj. odebranie ich scentralizowanej administracji rzÄ…dowej i powierzenie ich do samodzielnego rozwiÄ…zywania tej grupie spoÅ‚ecznej, której te sprawy dotyczÄ….

SamorzÄ…d terytorialny w Polsce ma za soba dÅ‚ugÄ… historiÄ™ i przeszedÅ‚ wiele ewolucji razem z demokratyzacjÄ… paÅ„stwa polskiego. Jednostki samorzÄ…dowe wystÄ™pujÄ… obecnie na wszystkich trzech poziomach podziaÅ‚u terytorialnego paÅ„stwa, tzn. lokalnym: 2478 gmin (w tym 307 miast, 580 gmin wiejsko- miejskich i 1591 gmin wiejskich), poÅ›rednim: 379 powiatów (w tym 314 ziemskich i 65 grodzkich) i regionalnym: 16 województw. Nieco odrÄ™bny typ ustroju samorzÄ…dowego ma Warszawa na mocy ustawy z 15 marca 2002 roku. Jest ona dodatkowo podzielona na 18 jednostek pomocniczych, nazywanych dzielnicami.

 

PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SAMORZÄ„DU

KoncepcjÄ™ zbliżonÄ… do dzisiejszego modelu samorzÄ…du zawieraÅ‚a konstytucja marcowa z 1921 roku, Po II wojnie Å›wiatowej ustrój samorzÄ…du stale ewoluowaÅ‚ i dopiero w 1975 roku reforma ustanowiÅ‚a dwustopniowy samorzÄ…d gminÄ™ i województwo, likwidujÄ…ca istniejÄ…ce wczeÅ›niej powiaty. W 1998 rokui nastÄ…piÅ‚ istotny zwrot w historii polskiego samorzÄ…du, wówczas sejm uchwaliÅ‚ ustawy umożliwiajÄ…ce powstanie samorzÄ…du powiatowego oraz wojewódzkiego, co siÄ™ staÅ‚o faktem 1 stycznia 1999 roku. W 2002 roku przeprowadzono reformÄ™ administracyjnÄ…, ostatecznie regulujÄ…cÄ… kwestie samorzÄ…dowe w ksztaÅ‚cie obowiÄ…zujÄ…cym do dzisiaj.

Podstawy prawne funkcjonowania samorzÄ…du to:

  • Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku,
  • Ustawa o samorzÄ…dzie gminnym z 8 marca 1990 roku,
  • Ustawa o gospodarce komunalnej z 20 grudnia 1996 roku,
  • Ustawa o samorzÄ…dzie powiatowym z 5 czerwca 1998 roku,
  • Ustawa o samorzÄ…dzie województwa z 5 czerwca 1998 roku,
  • Ustawa o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziaÅ‚u terytorialnego paÅ„stwa z 24 lipca 1998 roku,
  • Ustawa o finansach publicznych z 28 listopada 1998 roku,
  • Ustawa o referendum lokalnym z 15 czerwca 2000 roku,
  • Ustawa o bezpoÅ›rednich wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta z 20 czerwca 2002 roku,
  • Ustawa o dochodach jednostek samorzÄ…du terytorialnego z 13 listopada 2003,

 

KOMPETENCJE JEDNOSTEK SAMORZÄ„DU TERYTORIALNEGO

Kompetencje samorzÄ…dów podzielone sÄ… pod kÄ…tem: a) zadaÅ„ publicznych, do których należą: stanowienie prawa oraz wydaswanie decyzji administracyjnych, b) zadaÅ„ wÅ‚asnych, których specyfika zależy od szczebla i rodzaju jednostki. 

Do zadaÅ„ wÅ‚asnych gminy zalicza siÄ™: zagospodarowanie przestrzenne, gospodarkÄ™ nieruchomoÅ›ciami, gospodarkÄ™ wodnÄ…, gospodarkÄ™ wodno- kanalizacyjnÄ…, drogi gminne, transport zbiorowy, ochrone zdrowia, pomoc spoÅ‚ecznÄ…, mieszkalnictwo, targowiska i hale targowe, zieleÅ„ gminnÄ… i zadrzewienia, cmentarze gminne, szkolnictwo, kulturÄ™ i sport, politykÄ™ prorodzinnÄ…, ochronÄ™ Å›rodowiska, gospodarowanie mieniem gminy, wspóÅ‚pracÄ™ z organizacjami pozarzÄ…dowymi, promocjÄ™ gminy.

Do zadaÅ„ wÅ‚asnych powiatów: edukacja, promocja i ochrona zdrowia, pomoc spoÅ‚eczna, polityka prorodzinna, wspieranie osób niepeÅ‚nosprawnych, transport zbiorowy i drogi publiczne, kultura, kultura fizyczna, turystyka, geodezja, gospodarka nieruchomoÅ›ciami, administracja architektoniczno- budowlana, gospodarka wodna, ochrona Å›rodowiska, ochrona przeciwpowodziowa, ochrona praw konsumenta, przeciwdziaÅ‚anie bezrobociu i aktywizacja lokalnego rynku pracy, obronność, promocja powiatu.

Zadania wÅ‚asne województwa: to edukacja, w tym szkolnictwo wyższe, promocja i ochrona zdrowia, kultura, pomoc spoÅ‚eczna, polityka prorodzinna, modernizowanie obszarów wiejskich, zagospodarowanie przestrzenne, ochrona Å›rodowiska, ochrona preciwpowodziowa, gospodarka wodna, transport zbiorowy, drogi publiczne, kultura fizyczna i turystyka, ochrona praw konsumentów, obronnoÅ›, bezpieczeÅ„stwo publiczne, przeciwdziaÅ‚anie bezrobociu i aktywizacja lokalnego rynku pracy.

NADZÓR NAD SAMORZÄ„DEM

Nadzór nad samorzÄ…dem w Polsce sprawowany jest pod kÄ…tem legalnoÅ›ci, celowoÅ›ci, a w przypadku zadaÅ„ zleconych także pod kÄ…tem rzetelnoÅ›ci i gospodarnoÅ›ci. Organami nadzoru sÄ…: Prezes Rady Ministrów, wojewodowie, Regionalne Izby Obrachunkowe, Naczelny SÄ…d Administracyjny, a także Wojewódzkie SÄ…dy Administracyjne, SamorzÄ…dowe Kolegia OdwoÅ‚awcze.

PRZYCHODY SAMORZÄ„DÓW

GÅ‚ównie sÄ… to przychody podatkowe: udziaÅ‚ w podatku dochodowym od osób fizycznych, osób prawnych, podatek od nieruchomoÅ›ci, rolny, leÅ›ny, podatek od Å›rodków transportowych, posiadania psa, czynnoÅ›ci cywilno- prawnych, spadków i darowizn, samoopodatkowanie siÄ™ mieszkaÅ„ców.

Dodatkowo sÄ… to przychody z opÅ‚at: klimatycznej, targowej, skarbowej, administracyjnej, eksploatacyjnej; opÅ‚aty inne, na podstawie odrÄ™bnych ustaw: parkingowa, za wydanie koncesji, pozwoleÅ„; przychody z majÄ…tku gminy: sprzedaż majÄ…tku, dzierżawa majÄ…tku, wynajem, odsetki od Å›rodków zgromadzonych na rachunku bankowym, odsetki od udzielonych z budzetu gminy pożyczek, mandaty, kary, spadki oraz Å›rodki z funduszy celowych, subwencji i dotacji celowych z budżetu paÅ„stwa oraz z dotacji Unii Europejskiej.

EUROPEJSKA KARTA SAMORZÄ„DU TERYTORIALNEGO

Europejska Karta SamorzÄ…du Terytorialnego zostaÅ‚a sporzÄ…dzona i podpisana 15 października 1985 roku w Strasburgu. Inicjatorem podjÄ™cia prac nad EKST byÅ‚a Rada Europy. BezpoÅ›redniÄ… przyczynÄ… prowadzenia prac nad KartÄ… byÅ‚o dostrzeżenie w samorzÄ…dzie terytorialnym, z jednej strony narzÄ™dzia, Å›rodka i pola dziaÅ‚ania zmierzajÄ…cego do osiÄ…gniÄ™cia celu w postaci ochrony praw i wolnoÅ›ci jednostki, a z drugiej istniaÅ‚a obawa, że w przypadku przyznania zbyt dużego zakresu samorzielnoÅ›ci samorzÄ…dowi terytorialnemu przez ustawodawstwo wewnÄ™trzne korzystanie przez jednostkÄ™ z tych praw bÄ™dzie znacznie utrudnione i ograniczone.

EKST skÅ‚ada siÄ™ z 18 artykuÅ‚ów podzielonych na trzy czÄ™sci, poprzedzonych preambułą. W przepisach tych zawarte sÄ… pewne zasady i postanowienia ogólne dotyczÄ…ce funkcjonowania samorzÄ…du terytorialnego, do któych zobowiÄ…zane sÄ… paÅ„stwa czÅ‚onkowskie Rady Europy. Polska ratyfikowaÅ‚a EKST w dniu 26 kwietnia 1993.

EKST ma charakter bardzo elastyczny, wyrazem tego jest to, że dla przyjÄ™cia jej nie jest wymagane przyjÄ™cie przez pańśtwo przystÄ™pujÄ…ce wszystkich jej postulatów. Dla przyjÄ™cie jej wymagane jest 20 dowolnych ustÄ™pów przy czym 10 z nich musi być wybrane z ograniczonego zestawu podanego w art. 12 EKST. Polska należy do nielicznych krajów, która przyjęła wszystkie postanowienia EKST. (J.Wójnicki 2008)

EUROPEJSKIE INSTYTUCJE SAMORZÄ„DOWE

W 1985 roku powstaÅ‚a Rada Regionów Europejskich. Dwa lata później Rada przeksztaÅ‚ciÅ‚a siÄ™ w Zgromadzenie Regionów Europy zrzeszajÄ…ce przedstawicieli blisko 300 regionów europejskich. GÅ‚ównymi celami Zgromadzenia Regionów Europy jest dążenie do rozwoju wspóÅ‚pracy miÄ™dzyregionalnej oraz zwiÄ™kszenie reprezentacji przedstawicieli regionów w instytucjach ogólnoeuropejskich.

W ramach struktur europejskich powstaÅ‚y również organy reprezentujÄ…ce interesy wspólnot regionalnych i lokalnych. Przy Radzie Europy dziaÅ‚a Kongres WÅ‚adz Lokalnych i Regionalnych Europy. W skÅ‚ad Kongresu wchodzÄ… przedstawiciele wÅ‚adz lokalnych i regionalnych paÅ„stw czÅ‚onkowskich. Kongres ma charakter ciaÅ‚a opiniodawczo- doradczego.

Na mocy traktatu z Maastricht z 7 lutego 1992 roku powstaÅ‚ Komitet Regionów. Komitet ma charakter ciaÅ‚a doradczegom skÅ‚ada siÄ™ z przedstawicieli organów wÅ‚adz regionalnych i lokalnych. Zadaniem Komitetu Regionów jest ochrona interesów i wspóÅ‚uczestniczenie w procesie integracji europejskiej, poprzez uczestniczenie instytucji regionalnych paÅ„stw czÅ‚onkowskich w procesie decyzyjnym wspólnoty na zasadzie konsultacji. Opinie komitetu sÄ… przedstawiane Komisji Europejskiej oraz Radzie, przy czym nie majÄ… one mocy wiążącej.

PROGRAM "EUROPA DLA OBYWATELI 2007- 2013"

Program "Europa dla obywateli" jest kontynuacjÄ… programu promujÄ…cego aktywne obywatelstwo europejskie w latach 2004- 2006. Komisja Europejska, Parlament Europejski oraz Rada Unii Europejskiej postanowiÅ‚y kontynuować ten program, aby angażować obywateli i organizacje spoÅ‚eczeÅ„stwa obywatelskiego w proces integracji europejskiej. Program ma przyczynić siÄ™ do stworzenia obywatelom możliwoÅ›ci wspóÅ‚pracy i uczestnictwa w budowaniu coraz bliższej, demokratycznej i otwartej Europy. W programie pierwszoplanowo traktuje siÄ™ nastÄ™pujÄ…ce tematy: 1) przyszÅ‚ość Unii Europejskiej, 2) Aktywne obywatelstwo europejskie: partycypacja i demokracja w Europie, 3) Dialog miÄ™dzykulturowy, 4) Jakość życia w Europie: zatrudnienie, spójność spoÅ‚eczna i zrównoważony rozwój, 5) Skutki polityki UE dla spoÅ‚eczeÅ„stw. Program doskonale wspierać może wydarzenia takie jak 9 Maja- DzieÅ„ Europy.

PoddziaÅ‚anie 1.1. Spotkania mieszkaÅ„ców miast partnerskich

Zasady ogólne: Europejskie spotkania jak najwiÄ™kszych grup obywateli w celu dyskutowania o wspólnych wartoÅ›ciach i przyszÅ‚oÅ›ci UE oraz trwaÅ‚ym zaangażowaniu obywateli w proces integracji europejskiej. W wyniku realizacji projektu, uczestnicy powinni nawiÄ…zać przyjaźnie, poznawać codzienne życie mieszkaÅ„ców miast europejskich, doÅ›wiadczać różnorodnoÅ›ci kulturowej i wspólnego dziedzictwa kulturowego.

Wnioskodawca: jest nim miasto, w którym odbywa siÄ™ spotkanie lub stowarzyszenie/ komitet ds partnerstwa posiadajÄ…cy status prawny (osobowość prawnÄ…), zarejestrowane w kraju uczestniczÄ…cym.

Czas trwania spotkania: max. 21 dni, Projekty powinny być dwustronne (co najmniej 10 uczestników z każdego z zaproszonych krajów). Projekt musi posiadać walor miÄ™dzynarodowy, tzn. nie mniej niż 2 miasta z różnych krajów powinny uczestniczyć w projekcie.

Terminy skÅ‚adania: (w każdym roku)

  • 1 wrzeÅ›nia (dla projektów w okresie 1 stycznia - 31 marca)
  • 1 grudnia (dla projektów od 1 kwietnia- 31 maja)
  • 1 lutego (dla projektów od 1 czerwca- 31 lipca)
  • 1 kwietnia (dla projektów od 1 sierpnia- 30 wrzeÅ›nia)
  • 1 czerwca (dla projektów od 1 października- 31 grudnia).

Poddziałanie 1.2 Tworzenie tematycznych sieci miast partnerskich

Zasady ogólne: Tworzenie tematycznych sieci miast miÄ™dzy minimum trzema miastami, które sÅ‚użyć bÄ™dÄ… stworzeniu forum dla merytorycznej dyskusji i dokonywania wymiany dobrych praktyk. DziÄ™ki temu inicjatywy majÄ… przeÅ‚ożyć siÄ™ na rozwijanie dÅ‚ugotrwaÅ‚ych , dynamicznych i wielowymiarowych projektów, realizowanych wspólnie miÄ™dzy partnerami. Jest to doskonaÅ‚e źródÅ‚o wsparcia dla konferencji oraz warsztatów, po których wydana zostanie publikacja lub powstanie np. witryna internetowa. 

Wnioskodawca: musi być organizacją posiadającą osobowość prawną, zarejestrowaną w kraju uczestniczącym (miasta i komistety ds. partnerstwa, władze lokalne i regionalne, stowarzyszenia reprezentujące władze lokalne).

Minimalna kwota dotacji: 3500 euro. Maksymalnie kwota dotacji może wynieść 400 osobodni (obliczanych wedÅ‚ug dziennej liczby uczestników)

Terminy składania:

  • 1 grudnia (projekt realizowany: 1 kwietnia 2009- 31 marca 2010)
  • 1 lutego (projekt realizowany: 1 kwietnia 2010- 31 maja 2011)
  • 1 kwietnia (projekt realizowany: 1 czerwiec 2011- 31 marzec 2012)
  • 1 czerwca (projekt realizowany: 1 kwietnia 2012- 31 marca 2013)
  • 1 czerwca (projekt realizowany: 1 kwietnia 2013- 31 marca 2014)

SzczegóÅ‚y i dokÅ‚adne wytyczne: www.europadlaobywateli.pl

 

SZCZECIN i "TOWNTWINNIG"

Program Komisji Europejskiej i Rady Gmin i Regionów Europy "Miasta i gminy bliżniacze" ma na celu wspieranie wymiany miÄ™dzy miastami partnerskimi, w dziedzinie wspóÅ‚pracy regionalnej miÄ™dzy partnerami w paÅ„stwach czÅ‚onkowiskich oraz miÄ™dzy nimi a partnerami z krajów kandydujÄ…cych oraz nowych czÅ‚onków. Wspierane sÄ… dwa rodzaje dziaÅ‚aÅ„: wymiana mieszkaÅ„ców miast i gmin bliżniaczych oraz konferencje i seminaria nawiÄ…zujÄ…ce do problematyki obywatelstwa europejskiego i integracji europejskiej. Priorytety tematyczne ustalane sÄ… co roku przez KomisjÄ™ EuropejskÄ…, preferowane sÄ… projekty, w których uczestniczÄ… regiony peryferyjne, wiÄ™ksza liczba partnerów i mÅ‚odzież do lat 18.

Szczecin ma podpisane umowy o wspóÅ‚pracy partnerskiej z 12 miastami z Europy, Azji i Ameryki PóÅ‚nocnej: Brema, Bremerhaven, Lubeka, Berlin-Friedrichshain-Kreuzberg, MurmaÅ„sk, King-ston upon Hull, Esbjerg, Malmö, KÅ‚ajpeda, Dalian, St. Louis oraz Rostock (pierwsze kontakty partnerskie z tym miastem nawiÄ…zano już w 1957 roku).

Od poczÄ…tku lat 90. przywiÄ…zywano ogromnÄ… uwagÄ™ do prac w ramach organizacji miÄ™dzynarodowych. Miasto jest czÅ‚onkiem Euro-cities - organizacji miast metropolii liczÄ…cych ponad 200 tys. mieszkaÅ„ców, Union of the Baltic Cities - ZwiÄ…zek Miast BaÅ‚tyckich, LES RENCONTRES - Stowarzyszenia Europejskich Miast i Regionów dla Kultury, IACP - MiÄ™dzynarodowego Stowarzyszenia Miast i Portów, Stowarzyszenia METREX (Sieć Europejskich Regionów i Obszarów Metropolitalnych) oraz METROPOLIS - Åšwiatowego Stowarzyszenia Wielkich Metropolii (w ramach czÅ‚onkostwa stowarzyszonego Unii Metropolii Polskich). W Szczecinie ma swojÄ… siedzibÄ™ także wielonarodowy Korpus NATO "PóÅ‚noc-Wschód".

ŹródÅ‚a:

  • "SamorzÄ…d w Unii Europejskiej", UrzÄ…d Komitetu Integracji Europejskiej, Warszawa 2007
  • J. Wójnicki, "SamorzÄ…dy lokalne w Polsce i w Europie", Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora, PuÅ‚tusk 2008
  • "WspóÅ‚praca MiÄ™dzynarodowa Miasta Szczecin", Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Szczecin
  • "O co pytamy najczęściej- Energia, regiony, transport", UrzÄ…d Komitetu Integracji Europejskiej, Warszawa 2003

 

Data dodania: 27.09.2008